Herdenking bij Joods Namenmonument
Tom Laus in het midden met links van hem zijn echtgenote Georgine van Lent en rechts dochter Hadassah Laus. Geheel rechts rabbijn Shmuel Spiero en geheel links Carli Bilars-Don van de Stichting 4 mei Beverwijk. (Foto: Linda van Lieshout)
Onderduiker Tom Laus tijdens herdenking:
‘Voor de Joodse gemeenschap in Beverwijk was de oorlog een ramp’
‘Voor de Joodse gemeenschap in Beverwijk was de oorlog een ramp. Families werden verscheurd en uitgewist. De plaatselijk bekende familie Davidson is daar een hartverscheurend voorbeeld van, zij waren hier thuis’. Deze woorden sprak Tom Laus tijdens de herdenking bij het Joods Namenmonument op 25 maart. Laus was – met vier andere Joodse kinderen – tijdens de oorlog ondergedoken bij het echtpaar Schuttevaêr-Velthuijs in hun woning aan de Kuikensweg en hij overleefde de Holocaust.
‘Het is zeer te respecteren welke rol bewoners aan deze weg hebben gespeeld door zich jegens de politie en of bezetter nimmer uit te laten over de nogal uitzonderlijke en riskante onderduiksituatie in dit kinderloze gezin. Niet onvermeld mogen blijven de namen van de families Knaap, Kuil, Bakkum, Pletting, Berkhout en anderen. Postume hulde aan hen’.
Burgemeester Martijn Smit en Wim Spruit, coördinator van de Werkgroep Joods Namenmonument Beverwijk. (Foto: Linda van Lieshout)
Tom Laus sprak deze woorden tijdens de jaarlijkse herdenking bij het Joods Namenmonument Beverwijk op begraafplaats Duinrust.
Aan deze jaarrede ging het noemen van de 99 namen van Beverwijkse Joden – mannen, vrouwen en kinderen – die zijn weggevoerd in maart 1943 vooraf. Finn Nusse, Kenri Lina en Setayesh Yadgari, leerlingen van het Castor College, dat het monument heeft geadopteerd lazen de namen voor.
Olivia van Bragt droeg het door haar zelf geschreven gedicht ‘Vergeten doen wij niet’ voor en Nftalen Kidane las het gedicht ‘Licht in de schaduw’ van medeleerling Eli Tetteroo.
Op de voorgrond Maus Granaat, lid van de werkgroep en presentator van de bijeenkomst. (Foto: Linda van Lieshout).
Rabbijn Shmuel Spiero las het Jizkor, het gebed voor de Joodse slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Zangeres Maaike Widdershoven bracht live drie nummers ten gehore en burgemeester Martijn Smit hield een toespraak. ‘Het is onze plicht, de plicht van iedere generatie, om te blijven herinneren. Niet alleen om hen die we verloren hebben te eren, maar ook om te waarschuwen. Herdenken is niet alleen terugkijken. Het is een moment van bewustwording. Een moment om stil te staan bij wat was èn wat we samen willen beschermen: verdraagzaamheid, respect en onze vrijheid’.
Na twee minuten stilte en de bloemlegging kwam de herdenking ten einde en verzamelden de meeste bezoekers zich in de koffiekamer van Duinrust.
Bloemlegging bij het Joods Namenmonument. (Foto Linda van Lieshout)
Maus Granaat met naast hem zangeres Maaike Widdershoven. Achter hen de wethouders Sjaak Struijf en Nevin Özütok. (Foto: Linda van Lieshout).
Leerlingen van het Castor College. (Foto: Linda van Lieshout)
Een overzicht van de vele bezoekers. (Foto: Linda van Lieshout)